Het Duitse Openbaar Ministerie krijgt in 2000 een ‘leuke’ cd-rom in de brievenbus met (enige) informatie over Liechtensteinse Stiftungen en betrokkenheid van ook Nederlandse ingezetenen. Saillant detail is dat de cd-rom afkomstig is van de interne administratie van een inmiddels opgeheven advocatenkantoor. Eind 2001 wordt de cd-rom in het kader van spontane gegevensuitwisseling toegestuurd aan de Nederlandse FIOD en start het OM in 2004 verschillende strafrechtelijke onderzoeken, waaronder ook naar meneer X die centraal staat in deze zaak.

Bij de huiszoeking wordt op zolder nog €73.500 gevonden in een koekjestrommel en een aanzienlijk bedrag in Zwitserse Franken. Informatie over de Liechtensteinse stichting wordt niet gevonden, maar wel dat de heer X betalingen zou hebben gedaan van een Zwitserse bankrekening. Echt hard bewijs dat dhr. X een in een Stiftung vastliggend vermogen volledig beheerste ontbreekt dus echter. De heer X gaat ook niet door de knieën maar zwijgt en ontkent. Het OM denkt er nog eens over na en seponeert de strafzaak omdat “een andere dan strafrechtelijke afdoening de voorkeur verdient’’. Met andere woorden; laat de belastingdienst dit klusje maar opknappen.

De redenen voor dit sepot van het OM kunnen we niet achterhalen uit de gepubliceerde fiscale zaak die volgt (Rb Arnhem LJN: BW 2315). Aan het bedrag kan het niet gelegen hebben zoals later blijkt. Het punt was vermoedelijk dat het bewijs nogal summier was voor een veroordeling. Het zwijgen van dhr. X heeft hem dan ook mogelijk een strafrechtelijke veroordeling bespaard.

Met weinig bewijs weet de fiscale rechtspraak goed raad. De aanwijzingen waren voldoende om aannemelijk te achten dat dhr. X over het vermogen van de Stiftung kon beschikken. Dat de Stiftung vermogen had, werd afgeleid uit de paar gevonden betalingen in Zwitserland. Dan kunnen de aangiftes niet kloppen en dus volgt omkering van de bewijslast.

Nu was in het geheel niet bekend om hoeveel geld het ging. Hoe moest de inspecteur nu het inkomen schatten? De Duitse belastingdienst had verklaard dat het opzetten en aanhouden van een Stiftung qua rendement pas interessant werd bij een belegd vermogen van 3.000.000 Zwitserse Franken. Vervolgens werd dat dus maar als startvermogen gezien en werd verondersteld dat dit vermogen belegd zou zijn geweest in allerlei fondsen. Dat heeft weer tot gevolg dat een fictief rendement had moeten worden aangegeven in de jaren ‘90. De Rechtbank vond deze schatting redelijk en volgde de inspecteur hierin. Indien de schatting te hoog was had dhr. X maar openheid van zaken moeten geven aldus de Rechtbank.

Ook wat de boetes betreft volgt de Rechtbank de inspecteur grotendeels. Er was 100% opgelegd waar dan nog 25% afging vanwege de lange tijdsduur. Dat is opvallend omdat voor beboeting in de regel meer bewijs nodig lijkt dan voor de heffing. De zaak roept de vraag op of dhr. X er slim aan heeft gedaan te (blijven) ontkennen. We zullen het natuurlijk niet weten zolang niet bekend is hoeveel geld er echt bij de Stiftung stond. Mogelijk is de schatting van SF 3.000.000 veel te laag geweest, maar we kunnen ook niet uitsluiten dat dhr. X naar waarheid ontkend heeft of ontkend heeft en hoopte op een lagere schatting of boete. Mogelijk was een strafrechtelijke transactie dan beter geweest gelet op de boetecomponent van 100%. Met deze uitspraak is dhr. X overigens ook nog niet af van de belastingdienst. Ieder volgend jaar speelt weer de vraag naar het (vermeende) buitenlandse vermogen. Emigreren naar Zwitserland lijkt dan de enige oplossing.

Blijkens het zittingsverslag verscheen dhr. X met 3 juristen aan zijn zijde. Hopelijk halen ze dhr. X over tot hoger beroep. De vraag of bij relatief zo weinig bewijs zo geheven en beboet kan worden verdient een tweede ronde.

mr. Robbert-Jan Boswijk
mr. Rien van Dieren

In een vraaggesprek met de Zwitserse zondagskrant zou de CEO van UBS, Ermotti, gezegd hebben dat er 20.000 banen in de Zwitserse financiële sector op de tocht staan door de financiële oorlog van de Verenigde Staten en Europa tegen de Zwitserse banken.

De Zwitserse banken liggen volgens Ermotti onder vuur, omdat zij fiscaal gunstiger voorwaarden bieden ten opzichte van de (niet-Zwitserse) concurrentie. Hij zou gezegd hebben dat de VS en de EU uit zijn op het verzwakken van de twee grootste Zwitserse banken (UBS en Credit Suisse). De uitlatingen van Ermotti volgen op een onlangs gestart Frans justitieel onderzoek naar UBS waarin de vraag centraal staat of de Zwitserse bank Franse ingezetenen heeft geholpen bij het ontduiken van belasting.

In geval Ermotti zich werkelijk zo stellig heeft uitgedrukt dan lijkt hij zich niet te realiseren dat de onderzoeken waarover hij zich beklaagt een logisch gevolg zijn van de huidige economische ontwikkelingen. Daarnaast zijn veel mensen – zeker in de VS – nog niet vergeten hoe de Zwitserse banken zich hebben opgesteld bij de afwikkeling van de zogenaamde “slapende” Joodse WOII bankrekeningen. Op sympathie van de Amerikanen kon hij al niet rekenen en dat zal er nu niet beter op geworden zijn.

De FSA heeft twaalf jaar na de release van de film Boiler Room van Ben Younger haar eigen film(pje) gemaakt over boiler rooms. Het mag geen verbazing wekken dat deze video gericht is op het beschermen van consumenten tegen “Fraudsters”. In tegenstelling tot de film van Younger ontbreekt het aan leuke auto’s, maar het is niettemin de moeite waard om er even naar te kijken.

Fosforproducent Thermphos wordt toch vervolgd voor de dood van twee werknemers in 2009. Het OM gaat Thermphos nu vervolgen voor dood door schuld, aldus de berichtgeving in de media. De zaak dient dit najaar op 18 oktober 2012 voor de Rechtbank te Middelburg.

Uit onderzoek van TNO en de Arbeidsinspectie, waarover de NOS bericht te beschikken, zou blijken dat de werknemers gestikt zijn in een oven tijdens schoonmaakwerkzaamheden. In de oven zou het zeer giftige gas fosfine hebben gezeten.

Uit onderzoek van TNO zou zijn gebleken dat er gas in de oven stroomde, terwijl deze volledig afgesloten had moeten zijn. De arbeidsinspectie verwijt Thermphos dat zij geen onderzoek zou hebben gedaan naar de omstandigheden in de oven, alvorens het bedrijf de onderhoudswerkzaamheden liet uitvoeren.

Het bedrijf is eerder in opspraak gekomen toen uit onderzoek van de NOS bleek dat Thermphos uitstootnormen had overgeschreden.

Gisteren verscheen op advocatie.nl een bericht naar aanleiding van een artikel in het blad Corporate Counsel (via law.com) waarin een trend uit de Verenigde Staten wordt beschreven waarbij steeds meer partners van grote full service kantoren, overstappen naar kleine gespecialiseerde kantoren (boutique firms). Voor ons als klein gespecialiseerd strafrechtkantoor is het natuurlijk interessant om deze ontwikkeling te volgen.

Eerst wat cijfers. Uit een rapportage van The American Lawyer blijkt dat over de periode van oktober 2008 tot en met september 2009 114 partners van grote kantoren zijn vertrokken om zelf een kantoor te beginnen, of om zich aan te sluiten bij een kleine praktijk. Het jaar daarvoor lag het aantal vertrekkende partners bij top 200 kantoren in de VS op 70. In tegenstelling tot wat op advocatie staat hebben voornoemde cijfers dus geen betrekking op de migratie over 2011.

Deze vlucht van partners uit de grotere kantoren hangt niet alleen samen met de economische situatie van de afgelopen jaren. Een boutique firm biedt ook voordelen voor cliënten. De deputy general counsel van verzekeraar AIG verwoordt deze kernachtig: “Small firms, in general, are more flexible. They’re able to use rate flexibility, and still provide excellent service.” Verder is er nog het voordeel dat er binnen een klein kantoor niet snel sprake zal zijn van “conflicts of interest” perikelen.

Het zijn deze voordelen die er voor zorgen dat de kleine gespecialiseerde kantoren een toevlucht hebben genomen. En die toevlucht zal niet beperkt zijn gebleven tot de Verenigde Staten. Hier in Nederland zijn ook partners te vinden die voor zichzelf zijn begonnen (zoals Cees van Bavel) en ik stel mij zo voor niet in de laatste plaats om aan de denkbeeldige Chinese muren te ontsnappen.